Kömür Kaç Kalori Olmalı? Linyit, İthal ve Soma Kömürü Kalori Tablosu

Kısa cevap: 16 Eylül 2026'da yürürlüğe giren katı yakıt yönetmeliğine göre ısınmada kullanılan ithal taşkömürü kuru bazda en az 6.400 kcal/kg alt ısıl değer taşımalıdır. Yerli kömürde alt sınır il grubuna göre 4.800, 4.200 ya da 3.400 kcal/kg'dır; hepsinde 200 kcal/kg tolerans vardır. Linyit, ABD sınıflamasında yaklaşık 2.500–4.700 kcal/kg aralığındadır.

Güncel fiyatlar ve çeşitler: Kömür fiyatları →

Mevzuata göre kömür kaç kalori olmalı?

Isınma amaçlı kömürün sınırları artık Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği'nin EK-1 Tablo 2'sindedir (Resmî Gazete, 16.09.2026, sayı 33372). Aynı tarihte Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği'nin 22–25, 27 ve 28. maddeleri ile 26. maddesinin birinci fıkrası yürürlükten kaldırıldı; katı yakıtlara yeni yönetmelik uygulanır. İthal kömürdeki 6.400 kcal/kg sınırı eski yönetmeliğin 2010'daki Tablo-10'uyla aynıdır.

Tablonun dipnotlarına göre boyutta ağırlıkça ±%10 tolerans vardır ve mekanik beslemeli kazanlarda boyut 10 mm'ye kadar inebilir. Kuru bazda en az 5.000 kcal/kg (−500) ve yanabilir kükürdü en çok %1,5 olan yerli kömür de 2. grupta kullanılabilir. İllerin grubunu Bakanlık belirleyip yayımlar; valilikler mahalli çevre kurulu kararıyla daha kaliteli yakıt şartı koyabilir (madde 15). Çevre Bakanlığı'nın Nisan 2026 sunumu da aynı sayıları verir.

Kuru baz, orijinal baz: çuvaldaki kalori neden farklı?

Kuru baz, nemi çıkarılmış kömürün değeridir; orijinal baz (as received) kömürün torbadaki haliyle, nemiyle birlikte değeridir. Yönetmelik alt ısıl değeri kuru bazda, nemi orijinal bazda ister. Laboratuvar çevirmesi şöyledir (ASTM D5865 / ISO 1928 formülleri, SGS özeti): orijinal ≈ kuru × (100 − nem) ÷ 100 − nemi buharlaştırma ısısı. Bu ısı, nemin her %1’i için yaklaşık 24,4 J/g, yani 5,8 kcal/kg'dır.

Örnek: kuru bazda 7.000 kcal/kg kömür, yönetmeliğin ithal kömüre izin verdiği en yüksek nem olan %10 ile 7.000 × 0,90 − 10 × 5,8 ≈ 6.240 kcal/kg eder; 7.800 için sonuç ≈ 6.960'tır. Bu varsayımlı bir hesaptır. Gerçek bir beyan örneği: kalorifer kömürümüzün çuval beyanında kuru bazda 7.800–8.200, orijinal bazda 7.400 kcal/kg yazar.

Alt ısıl değer ile üst ısıl değer farkı nedir?

Üst ısıl değer yanmada oluşan suyun yoğuşma ısısını da sayar; alt ısıl değer saymaz, çünkü sobada bu su buhar olarak bacadan çıkar. BM ve IEA enerji istatistiği eğitiminde katı yakıtlarda alt değerin üst değerden tipik olarak %5–6 düşük olduğu belirtilir. Kalori laboratuvarda kalorimetreyle ölçülür; elementel analizden (karbon, hidrojen, oksijen, kükürt) ampirik formüllerle de tahmin edilir. Evde hesaplanmaz.

Linyit, taşkömürü ve antrasit kaç kalori?

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) değerleri milyon Btu/kısa ton olarak verir. 1 milyon Btu/kısa ton = 500 Btu/lb ve kcal/kg = Btu/lb ÷ 1,8 olduğundan, 1 milyon Btu/kısa ton ≈ 277,8 kcal/kg'dır. Değerler nemli, mineral maddesiz bazdadır; Türkiye'deki kuru baz alt ısıl değerle birebir karşılaştırılmaz. Farklar için antrasit, linyit ve kok kömürü farkı.

Sattığımız kömürlerin çuval beyanı ne diyor?

Fındık boy, yönetmeliğin 10 mm'ye kadar izin verdiği mekanik beslemeli kazanlar içindir; sobada kullanımı için sobada hangi kömür yanar yazımıza bakın. Sibirya kömürü için Sibirya kömürü nedir, yerli–ithal kıyası için ithal kömür mü yerli kömür mü, çuval satırları için kömür çuvalındaki değerler, seçim için kaliteli kömür nasıl anlaşılır.

Nelere bağlı?

• Kömürün türü ve rütbesi (linyitten antrasite)
• Değerin kuru mu, orijinal mi bazda yazıldığı
• Alt mı, üst mü ısıl değer olduğu
• Toplam nem ve kül oranı
• İlinizin yakıt grubu ve mahalli çevre kurulu kararı

Sezonluk kaç ton gerektiğini yakıt hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.

Güvenlik notu

Yüksek kalori daha az duman demek değildir; hiçbir kömür dumansız değildir. Karbonmonoksit renksiz ve kokusuzdur; belirtide ortamı havalandırıp 112'yi arayın ve karbonmonoksit dedektörü kullanın.

Sık sorulan sorular

Sibirya kömürü kaç kalori?

Sattığımız Sibirya kömürü çuval beyanına göre kuru bazda 7.000–7.800 kcal/kg'dır; ithal kömürün yasal alt sınırı 6.400'dür.

Soma kömürü kaç kalori?

TKİ Soma Kısrakdere kömürümüzün çuval beyanı 4.800–5.200 kcal/kg alt ısıl değerdir. Torba ve ton fiyatı ile stok durumu: TKİ Soma kömürü fiyatı ve özellikleri.

Fındık kömür kaç kalori?

Kalorifer kömürü fındığın beyanı kuru bazda 7.800–8.200, orijinal bazda 7.400 kcal/kg'dır.

Kömürün kalorisi artırılabilir mi?

Hayır, ısıl değer kömürün kendisine aittir. Ama kuru saklamak, nemin buharlaşmasına giden ısı kaybını önler.

Kömür kalori tablosu neden satıcıdan satıcıya farklı?

Çoğu fark bazdan gelir: kuru baz değer, aynı kömürün orijinal baz değerinden yüksektir. Karşılaştırırken bazı ve alt/üst ayrımını eşitleyin.

Kaynaklar: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği, EK-1 Tablo 2 ve Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde değişiklik (Resmî Gazete, 16.09.2026); Bakanlık, Isınma/Yakıt Kalitesi Mevzuatı sunumu (28.04.2026); EIA sözlüğü: linyit, alt bitümlü, bitümlü, antrasit; BM/IEA, enerji istatistiği eğitimi; SGS, Coal calculations; Sağlık Bakanlığı, Karbonmonoksit Zehirlenmesi.