Kalorifer Kazanında Hangi Kömür Yakılır?

Kalorifer kazanı için kömür seçerken ilk soru “en kalorilisi hangisi?” değil, “kazanım hangi boyu yakar?” olmalı. Stokerli bir kazana iri kömür koyarsanız besleme mekanizması sıkışır; elle yüklenen bir kazana fındık boy kömür koyarsanız ince taneler ızgaradan düşer, parçaların arasından hava geçemez ve kazan verimsiz yanar. Bu yazıda kazan tipine göre doğru kömürü, kalori ve külün nasıl değerlendirileceğini ve apartman ile site yönetimleri için alım planını anlatıyoruz.

Stokerli Kazan mı, Manuel Kazan mı?

Stokerli (otomatik beslemeli) kazanlar kömürü bir hazneden helezon ya da benzeri bir mekanizmayla yanma odasına kendisi taşır ve beslemeyi ısı ihtiyacına göre ayarlar. Bu düzenin aksamadan çalışması için kömürün küçük ve düzenli boyda olması gerekir.

Manuel (elle yüklemeli) kazanlar ise kapaktan elle doldurulur; kömür ızgaranın üzerinde yanar. Parçaların arasından hava geçebilmesi için burada daha iri kömür kullanılır.

Manisa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün hava kirliliği bilgi notu da bu ayrımı yapar: kullanılan kömürlerin 18-150 mm aralığında, yani “ceviz” denilen boydan küçük olmaması gerektiğini; “fındık” denilen 10-18 mm aralığındaki kömürlerin ise otomatik beslemeli (stokerli) kazanlarda kullanılabileceğini belirtir. Aynı not, merkezi ısıtmalı binalarda stokerli kazan kullanılmasını önerir.

Fındık Kömür: Stokerli Kazanın Yakıtı

Fındık boy, 10-18 mm aralığına elenmiş kömürdür. Tanelerin düzenli olması helezonun sıkışmadan dönmesini ve yanma odasına eşit miktarda yakıt gitmesini sağlar. Tozu ve kırıntısı fazla olan kömür stokerde sorun çıkarır; bu yüzden fındık kömürde elemenin kalitesi kalori kadar önemlidir. Stokerli kazanlar için fındık kalorifer kömürü satıyoruz; boyutu ve beyan edilen değerleri ürün sayfasında yazar.

Ceviz Kömür: Manuel Kazan ve Soba İçin

Ceviz boy daha iri tanelerden oluşur ve ızgarada hava geçişine izin verir; elle yüklenen kazanlarda ve sobalarda daha dengeli yanar. Manuel kazanlar için ceviz kalorifer kömürü sayfamızda boyutu ve değerleri görebilirsiniz; ürünün güncel stok durumu da o sayfada yazar. Hazne ağzı geniş kazanlarda iri parçalı blok kömür de kullanılır.

Kazanınızın hangi boyu istediğinden emin değilseniz kullanım kılavuzuna ya da kazanın etiketine bakın; üretici uygun yakıtı ve boyutu orada belirtir. Kılavuzun dışına çıkmak verimi düşürür, kazana da zarar verebilir.

Kalori ve Kül: Neye Bakılmalı?

• Kalori: Kalorisi yüksek kömürde aynı ısı için daha az yakıt yanar, kazan daha seyrek doldurulur. Karşılaştırırken kalorinin hangi esasa göre verildiğine dikkat edin; “kuru baz” ve “orijinal baz” değerleri aynı kömür için farklıdır.
• Kül: Kül oranı yüksek kömür daha çok kül bırakır; kazan ve kül haznesi daha sık temizlenir. Büyük binalarda bu, kazan dairesinde daha çok iş demektir.
• Kükürt ve nem: Kükürt bacayı ve kazanı aşındırır; nemli kömürde ısının bir kısmı suyu buharlaştırmaya gider.

Bu değerlerin hepsi çuvalın üzerindeki tabloda yazar. Okuma rehberi için kömür çuvalındaki değerler ne anlama geliyor yazımıza bakabilirsiniz.

Apartman ve Site Yönetimleri İçin

Merkezi kalorifer kazanı olan apartman ve sitelerde kömür alımı tek bir evin alımından farklı planlanır:

• Kömürlüğün kapasitesi: Kazan dairesinin alabileceği miktarı önceden ölçün; sezonluk ihtiyacı depo kapasitesine göre birkaç teslimata bölün.
• Tek tip kömür: Sezon ortasında boy ve cins değiştirmek kazan ayarlarını bozar. Kazana uyan kömürü belirleyin ve sezon boyunca aynı ürünle devam edin.
• Sezon öncesi bakım: Aynı bilgi notu, kış sezonu başlamadan önce merkezi ısıtmalı binaların bacalarında ve kazanlarında temizlik ve bakım yapılmasını ister. Kontrol listesi için baca temizliği ve soba bakımı yazımıza bakın.
• Yazılı teklif: Yönetim kurulu kararı için KDV ve nakliye dahil yazılı teklif isteyin; teklifleri aynı kömür cinsi ve boyu üzerinden karşılaştırın.

Apartman, site, okul ve işletmeler için toplu kömür alımında kurumsal tedarik sayfamızdan teklif isteyebilirsiniz. Diğer kömür çeşitleri kömür sayfamızda.

Kaynak: T.C. Manisa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, “Hava Kirliliği ile İlgili Bilgi Notu” (kömür boyutları, stokerli kazan önerisi, sezon öncesi baca ve kazan bakımı).