Odun Nasıl İstiflenir? 1 Ton Odun Ne Kadar Yer Kaplar?

Kısa cevap: Orman Genel Müdürlüğü (OGM) bir ster odunu ortalama 500 kg kabul eder; ster de 1 m³ boşluğa istiflenmiş odundur. Buna göre 1 ton odun düzgün istifte yaklaşık 2 m³, 2 ton odun yaklaşık 4 m³ yer kaplar. 1 m yüksek istifte bu 2 ve 4 m² taban demektir; gelişigüzel yığın yaklaşık bir buçuk kat fazla yer tutar.

Güncel fiyatlar ve çeşitler: Odun fiyatları →

Ton, ster ve çuval çevirmesinin ayrıntısı 1 ster odun kaç kg, 1 ton odun kaç çuval yazımızda, kurutma ve nem testleri odun nasıl kurutulur yazımızdadır.

1 ton odun ne kadar yer kaplar?

Hesap iki adımdır. Önce tonu stere çevirin: OGM ortalamasıyla 1.000 kg ÷ 500 kg = 2 ster. Sonra stere hacim verin: ster tanım gereği 1 m³ istiftir, yani 2 ster = yaklaşık 2 m³ istif. Odun kamyondan dökülüp yığın hâlinde kalırsa daha çok yer tutar: İngiltere orman araştırma kurumu Forest Research'e göre 1 m³ dökme odun yaklaşık 0,66 m³ istife denktir. Ters çevirince 2 m³ istif ÷ 0,66 ≈ 3 m³ dökme yığın eder.

OGM, ster ağırlığının türe, parça boyutuna, neme ve istif özenine göre çok değiştiğini vurgular.

2 ton odun için ne kadar taban alanı gerekir?

Taban alanı = istif hacmi ÷ istif yüksekliği. Uzunluğu bulmak için alanı sıra derinliğine, yani odun boyuna bölün. Aşağıdaki örnekte odun boyu 33 cm (tek sıra) alındı; kendi odun boyunuzla aynı bölmeyi yapın. Yükseklik için 1 m ve 1,2 m kullandık: kâr amacı gütmeyen Kanadalı Wood Heat Organization en iyi yüksekliği dört fit (≈ 1,2 m) verir; üstünde denge sorun olur.

Sığmıyorsa aralarında hava payı olan birkaç kısa sıra yapın. Wood Heat Organization'a göre çapraz örgülü uçlar ortadan gevşektir; biraz pay ekleyin.

Odun nasıl istiflenir?

1. Yerden yükseltin. Forest Research kurutulacak odunun yerden yüksek kirişlere, Iowa State Üniversitesi yerden yüksek istiflenmesini önerir; toprağa dizilen odunu termitler yiyebilir. Palet ya da iki kiriş yeterlidir; Purdue Üniversitesi alta dik açıyla ince odun koymanın hava akışını artırdığını yazar.
2. Yalnız üstünü örtün. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) odunun dışarıda, yerden yüksekte ve yalnızca üstü örtülü saklanmasını, yanları örtmenin nemi hapsettiğini belirtir.
3. Güneş ve rüzgâr alan yer seçin. Forest Research güneşli, rüzgârlı bir yer ve hâkim rüzgârın istifin içinden geçmesini önerir.
4. Kabuk yukarı. Purdue'ya göre açıkta kabuğu aşağı dizilen parçalar su tutan bir oluk oluşturur, kurumayı yavaşlatır ve çürümeyi hızlandırır; çatı altında fark azdır.
5. Uçları çapraz örün. Wood Heat Organization uçlarda parçaları kat kat çapraz dizerek sütun yapmayı ve bunun için düz, eşit parçalar seçmeyi önerir.

Kaç ay kuruyacağı ayrı bir konudur; EPA en az 6 ay önerir, ayrıntısı odun nasıl kurutulur yazımızda.

Odunluk nereye kurulmalı, eve ne kadar yakın olmalı?

Iowa State Üniversitesi eve yaslanan odun yığınının termitler için bir geçit olabileceğini yazar ve odunu evden uzakta istiflemeyi önerir. Orman yangını riski olan bölgeler için Colorado Eyalet Orman Servisi odun yığınını evden en az 30 fit (≈ 9 m) uzakta ve binayla aynı seviyede ya da yukarısında tutmayı önerir. Bu bir ABD rehberidir ama ormana yakın evler için yol göstericidir. Yığını kapı önüne, merdiven altına ya da kaçış yoluna kurmayın.

Odun evin içinde saklanır mı?

Ana stok dışarıda kalmalı. İngiltere'nin soba denetim kuruluşu HETAS eve yalnızca önümüzdeki iki gün içinde yakılacak odunun alınmasını, odunun ısı kaynaklarından uzak tutulmasını ve sobanın üstüne, yanına ya da ona yaslanarak istiflenmemesini ister. Iowa State, içeri alınan odundaki böceklerin ısınınca dışarı çıktığını, oduna böcek ilacı sıkılmamasını yazar. ABD İtfaiye İdaresi (USFA) odun sobasının yanabilecek her şeyden 3 fit (≈ 0,9 m) uzakta olmasını önerir; soba başı odunluk bu mesafenin dışında durmalıdır.

Nelere bağlı?

• Ağaç türü: Forest Research'e göre 1 ton sert ağaç odunu 1 ton yumuşak ağaç odunundan daha az yer kaplar. OGM, Doğu Anadolu sarıçamında 1 sterin hava kurusu ağırlığını yaklaşık 266 kg bulmuştur; bununla 1 ton ≈ 1.000 ÷ 266 ≈ 3,8 ster eder. Türler için meşe mi, kayın mı, çam mı.
• Nem: Yaş odunun bir kısmı sudur; tonda daha az odun gelir.
• Parça kalınlığı ve boyu: OGM'ye göre ince parçalarda ster ağırlığı azalır; odun boyu sıra derinliğini belirler.
• İstif özeni: Düzgün istif dökme yığından yaklaşık üçte bir daha az yer tutar.

Sezonda kaç ton gerektiğini ne kadar yakıt almalıyım yazımızdan ya da yakıt ihtiyacı hesaplama aracımızdan görebilirsiniz.

Güvenlik

Odun yanarken karbonmonoksit üretir; hiçbir yakıt dumansız değildir. Sağlık Bakanlığı karbonmonoksiti renksiz, kokusuz ve zehirli bir gaz olarak tanımlar; baş ağrısı, baş dönmesi ve halsizlikte ortamı havalandırıp terk edin ve 112'yi arayın. Ayrıntı: soba gazı belirtileri ve karbonmonoksit dedektörü.

Sık sorulan sorular

2 ton odun ne kadar yer kaplar?

Düzgün istifte yaklaşık 4 m³: 1 m yükseklikte 4 m², 1,2 m yükseklikte yaklaşık 3,3 m² taban. Dökme yığında yaklaşık 6 m³.

Odunu naylonla tamamen sarmak doğru mu?

Hayır. EPA yalnız üstün örtülmesini, yanların açık kalmasını önerir.

Odun duvara dayanarak istiflenir mi?

Ev duvarına yaslamayın; Iowa State bunun termitlere yol açabileceğini yazar. Arkada hava boşluğu bırakın.

Evde ne kadar odun tutulmalı?

HETAS'a göre yalnız önümüzdeki iki gün içinde yakılacak kadar; sobadan uzakta, bir odunlukta.

Kaynaklar: T.C. Orman Genel Müdürlüğü, sarıçam ster ağırlıkları bülteni; Forest Research, Wood as Fuel teknik eki ve Wood as Fuel rehberi; EPA, Best Wood-Burning Practices; HETAS, Log storage; Iowa State Üniversitesi, Firewood Insects; Purdue Üniversitesi, Stack firewood bark up or bark down; Colorado Eyalet Orman Servisi, Home Ignition Zone checklists; Wood Heat Organization, Stacking firewood; USFA, Heating fire safety; Sağlık Bakanlığı, CO zehirlenmesi.