Meşe mi, Kayın mı, Çam mı? Odun Çeşitleri ve Hangi Odun Nerede Kullanılır?

Kısa cevap: Sobada uzun yanma için meşe, tutuşturmak için çam, şöminede meşe ya da kayın kullanılır. Kuru odunun kilo başına ısısı türler arasında pek değişmez; fark yoğunluktan gelir. USDA Wood Handbook'a göre beyaz meşede metreküpte yaklaşık 680 kg, kayında 640 kg, doğu beyaz çamında 350 kg kuru odun vardır; aynı hacimde meşe yaklaşık iki kat odundur.

Güncel fiyatlar ve çeşitler: Odun fiyatları →

Odun çeşitleri nelerdir, hangisi nerede kullanılır?

Tablodaki yoğunluklar ABD Orman Ürünleri Laboratuvarı'nın Wood Handbook'undaki özgül ağırlıklardan alındı (fırın kurusu kütle, %12 nemdeki hacim; 0,68 = metreküpte 680 kg kuru odun). Bunlar Kuzey Amerika türleridir; Türkiye'deki meşe, kayın ve çam türlerinin değerleri farklı olabilir, ama sıralama aynı fikri verir.

Odunun ısısını ne belirler: tür mü, nem mi?

İngiltere'nin orman araştırma kurumu Forest Research, aynı nemde test edilen türler arasında ısıl değer farkının az olduğunu, en büyük etkinin nemden geldiğini yazar. Yoğunluk ise hacim başına ısıyı belirler: yoğun odun aynı hacimde daha çok odun, daha çok kilovatsaat demektir. Penn State Üniversitesi'nden Michael Jacobson da kilo kilo yumuşak ağaçların daha fazla ısı verdiğini, ama birim hacimde yoğun sert ağaçların ısısının yaklaşık yarısını verdiğini söyler. Kalori ve nem tablosu için Odun kaç kalori? rehberimize bakın.

Meşe odunu neden sobada tercih edilir?

Yoğun olduğu için. Forest Research'e göre yoğun odunlar daha uzun yanar, sobaya daha seyrek odun eklersiniz; bir ton sert ağaç da bir ton yumuşak ağaçtan daha az yer kaplar. Bedeli kurumadır: Forest Research taze kesilmiş meşenin nemini %47 olarak verir. Kuru alınmayan meşe bu avantajın çoğunu kaybeder.

Sarı meşe ve kızıl meşe çeşitlerimiz de meşedir; çuval ağırlıkları farklıdır (sarı meşe 30 kg, kızıl meşe 28 kg çuval). Fırın kullanımı için pide ve pizza fırını için odun yazımıza bakın.

Kayın odunu nasıl yanar?

Kayının yoğunluğu meşeye yakındır (Wood Handbook'ta Amerikan kayını 0,64, beyaz meşe 0,68); hacim başına verdiği ısı da buna göre meşeye yakındır. İyi kurumuş kayın sobada da şöminede de iyi bir sezon odunudur. Şömine odunu seçimi için şömine için en iyi odun yazımıza bakın.

Çam odunu sobada yakılır mı?

Yakılır, ama asıl işi tutuşturmadır. Forest Research yumuşak ağaçların daha kolay tutuştuğunu yazar; düşük yoğunluk yüzünden de çabuk biter ve sobayı sık beslemeniz gerekir. Çamın bacayı daha çok kirlettiği sık söylenir; Forest Research ise katran ve dumanın asıl sebebini nemli odunun için için yanması olarak gösterir. Kuru çam çırası, meşeyi yakmanın pratik yoludur.

6 aylık mı, kuru odun mu almalı?

Kurutma süresi türden daha belirleyicidir. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) odunun nemi %20'nin altındayken iyi yandığını ve en az 6 ay kurutulmasını, New Hampshire Üniversitesi 6–12 ay, Penn State bir yıl ya da daha fazlasını önerir. Forest Research, havada kurutmayla %20 neme inmenin iki yaz ya da daha uzun sürebileceğini yazar.

Ürünlerimizde nem değeri çuval beyanıdır: kuru meşe odunu %15-20, 6 aylık meşe odunu %25-30. Forest Research tablosuna göre %15 nemde odun yaklaşık 15,8 MJ/kg, %30 nemde 12,6 MJ/kg verir; kilo başına yaklaşık %20 fark. 6 aylık odun, yerden yüksekte, havadar ve yalnızca üstü örtülü bir istifte kurumaya devam ederse bu fark kapanır: odun nasıl kurutulur, nemli odun nasıl anlaşılır.

Nelere bağlı?

• Nem: Isıyı en çok etkileyen şey; %20'nin altı hedeftir.
• Yoğunluk: Hacim başına ısıyı ve yanma süresini belirler.
• Kullanım: Gece boyu soba için yoğun odun, tutuşturmak için çam.
• Miktar: Çuval ve ster hesabı için 1 ton odun kaç çuval, kaç ster; sezonluk ihtiyaç için yakıt hesaplama.

Meşe çeşitlerimizin karşılaştırması için meşe odunu sayfamıza bakabilirsiniz.

Güvenlik

Her odun duman ve karbonmonoksit üretir. Sağlık Bakanlığı karbonmonoksiti renksiz, kokusuz ve zehirli bir gaz olarak tanımlar; baş ağrısı, baş dönmesi ve halsizlik ilk belirtilerdir. Şüphede ortamı havalandırıp terk edin ve 112'yi arayın. Ayrıntı: soba gazı belirtileri ve karbonmonoksit dedektörü. Şöminenin önünde kıvılcımlara karşı cam ya da metal siperlik bulunsun (USFA).

Sık sorulan sorular

En iyi yakmalık odun hangisi?

Kuru olanı. Türler arasında kilo başına ısı farkı azdır; hacim başına en çok ısıyı meşe gibi yoğun sert ağaçlar verir.

Meşe mi kayın mı?

Hacim başına çok yakındır (0,68 ve 0,64 özgül ağırlık). Elinizdeki hangisi daha kuruysa o daha iyi yanar.

Çam odunu bacayı kirletir mi?

Forest Research katran ve duman birikimini nemli odunla ve için için yanmayla ilişkilendirir. Kuru çamı tutuşturmak için kullanın, ana yakıt olarak yoğun odunu tercih edin.

Odunun kuru olduğu nasıl anlaşılır?

New Hampshire Üniversitesi'ne göre kuru odunun uçlarında derin çatlaklar olur, birbirine vurulunca çınlar, yaşa göre hafiftir; en güvenilir yol nem ölçerdir.

Kaynaklar: USDA FPL, Wood Handbook (FPL-GTR-190), Tablo 5–3a; Forest Research, “Wood as Fuel – Technical Supplement”, “Wood as Fuel” ve ısıl değer–nem tablosu; Penn State, Michael Jacobson; EPA Burn Wise; UNH Extension; USFA Heating Fire Safety; Sağlık Bakanlığı, CO zehirlenmesi; ABD CDC, karbonmonoksit zehirlenmesi.